Artykuł home |  partnerzy |  autorzy |  pomoc |  cennik |  kontakt
 
niedziela, 5 wrzesień 2010r.
Start Artykuły Software Książki Eventy


login
hasło
• zaloguj  • rejestruj   


 
 Artykuły    Blogi    Książki    Software    Kursy    Forum
   
baner_000000032.gif
• newsletter
Twój e-mail
• zapisz  •  zrezygnuj
Artykuł
drukuj
Kategoria: Project Management
Autor: Piotr Stępień

1. PROCESY, PROJEKTY, PROGRAMY

Współczesne podejście do zarządzania wyróżnia dwa podstawowe typy pracy (działań):
  •  PROCESY (operacje),
  •  PROJEKTY (przedsięwzięcia).
Rozróżnienie obu rodzajów działań nie jest łatwe i wymaga pewnego doświadczenia oraz umiejętnej interpretacji pewnych relacji i kontekstów.

A. Projektem określa się niepowtarzalne (różniące się od innych, choćby ze względu na jeden tylko parametr: zakres, koszt, czas i termin realizacji, zespół wykonawców, klient) przedsięwzięcie, mające wyraźnie określony początek i koniec.

B. Projekt to ograniczone w czasie przedsięwzięcie, podejmowane w celu wytworzenia unikatowego produktu lub usługi.

 C. Projekt to działanie, w którym zasoby ludzkie, materialne i finansowe są zorganizowane w nowy sposób, w celu wykonania unikalnej pracy, o dokładnie sprecyzowanym zakresie, kosztach i terminach, osiągając w ten sposób ilościowo i jakościowo określone cele.

1.1. Cechy procesów i projektów

Podane wyżej definicje projektu powinny w zasadzie jednoznacznie rozstrzygać, co jest projektem, a co nim nie jest, ale w praktyce rozstrzygnięcie jest czasami „nieostre”. Porównanie cech procesów i projektów powinno ułatwić ich rozróżnianie.


Tabela 1. Porównanie cech procesów i projektów
 
PROCESY PROJEKTY
  •  stabilność
  •  rutynowość
  •  zmiany ewolucyjne
  •  niewielkie zagrożenia
  •  stabilne relacje międzyludzkie
  •  kultura i tradycja
  •  kierownictwo zaangażowane słabo i sporadycznie
  •  ukierunkowanie na zmiany
  •  niepowtarzalność (unikatowość)
  •  zmiany radykalne
  •  wysokie ryzyko
  •  silne i częste konflikty
  •  innowacyjność
  •  kierownictwo zaangażowane silnie i nieustannie


Widoczne są podobieństwa: oba rodzaje działalności są wykonywane przez ludzi, determinowane przez ograniczone zasoby, planowane, sterowane, nadzorowane i kontrolowane.

Podstawową różnicą jest to, że procesy są wykonywane stale i są powtarzalne, natomiast projekty są wykonywane od czasu do czasu, a każdy z nich jest inny.

Program jest zbiorem powiązanych ze sobą projektów, zarządzanych w skoordynowany sposób.

Programy mogą zawierać nieokreśloną liczbę projektów i dlatego nie muszą być ograniczone w czasie
  •  Przykładem programu jest wydawanie tygodnika. Każde kolejne wydanie jest projektem ze względu na ograniczony czas realizacji i niepowtarzalną treść, ale powtarzające się wydania tworzą cały program.
  •  Innym przykładem jest program zwalczania bezrobocia, składający się z kilku projektów: szkolenie bezrobotnych, organizacja robót publicznych, tworzenie nowych miejsc pracy, itp.
Każdy projekt ma swój dokładnie określony początek i koniec.

Koniec projektu następuje w momencie osiągnięcia celów projektu lub wtedy, gdy staje się jasne, że cele projektu nie mogą być osiągnięte i w związku z tym projekt jest zaniechany.

Każdy projekt dysponuje ograniczonymi zasobami.

Podstawowymi zasobami projektu są: ludzie, urządzenia i materiały. Zasobami w szerszym sensie są też: energia, siedziba, wiedza i doświadczenie (know-how).


Rys. 1. Zasoby projektu


Większość zasobów można nabywać, stąd uważa się niekiedy, że podstawowym zasobem projektu są pieniądze, choć jest to pogląd nieco ryzykowny.

Każdy projekt ma trzy podstawowe parametry: zakres (jakość), koszt i czas realizacji.



Rys. 2. Parametry projektu


Pomiędzy zakresem, kosztem i czasem realizacji istnieją wzajemne zależności:
  •  zwiększenie zakresu oznacza zwykle większy koszt i dłuższy czas realizacji,
  •  skrócenie czasu realizacji projektu może wymagać zwiększenia kosztu (konieczność zwiększenia zasobów) lub zmniejszenia zakresu (jakości) projektu.
  •  zmniejszenie kosztów oznacza zwykle zmniejszenie zakresu i często wydłużenie czasu realizacji projektu.
Ze względu na koszt projektu (koszt prac, bez uwzględnienia wartości produktów odbioru dostarczonych z zewnątrz), projekty dzieli się na:
  • małe: do 1 miliona $
  • średnie: od 1 do 10 milionów $,
  • duże: powyżej 10 milionów $
Jeśli produkty odbioru projektu trafiają na zewnątrz organizacji realizującej projekt (najczęściej do klienta), to taki projekt określa się jako projekt zewnętrzny. Projekt wewnętrzny pozostawia produkty odbioru w organizacji realizującej projekt.


1.2. Po co realizujemy projekty?

A. W celu doskonalenia istniejących procesów:



B. W celu stworzenia zupełnie nowych procesów:


C. W celu rozwiązania określonych problemów





Ogólnie:
Celem każdego projektu jest zawsze pożądana i zaplanowana zmiana!

Efektem projektu są tzw. przedmioty odbioru (deliverables), czyli produkty lub usługi powstałe w wyniku realizacji projektu i dostarczone jako zobowiązania kontraktowe.



1.3. Przykłady projektów (różnej skali wielkości)

Oto kilka przykładów klasycznych projektów:
  •  przeprowadzka, remont lub reorganizacja firmy,
  •  projektowanie i instalacja nowych systemów (system informatyczny, system wodociągowy,... itp.),
  •  rozwinięcie nowej inicjatywy rynkowej,
  •  organizacja (kampanii reklamowej, politycznej, wystawy, konferencji, koncertu, wycieczki, ślubu, ... itp.),
  •  uniknięcie problemu Y2k,
  •  przedsięwzięcia badawczo rozwojowe (opracowanie nowego produktu lub technologii),
  •  większość operacji wojskowych (desant, inwazja, obrona, przemieszczenie wojsk),
  •  budowa złożonych obiektów (fabryka, autostrada, lotnisko i praktycznie każdy budynek),
  •  procesy technicznego przygotowania produkcji,
  •  wdrożenie nowego systemu opieki zdrowotnej lub systemu emerytalnego,
  •  wejście państwa do Unii Europejskiej,
  •  duże i złożone przedsięwzięcia inwestycyjne.
Typowe organizacje działające głównie w trybie procesowym: banki, szkoły, większość firm produkcyjnych wyroby seryjne, większość urzędów i organów administracji. Praca polega tam głównie na regularnym powtarzaniu sprawdzonych procedur. Projekty wykonywane są rzadko i stają się poważnym problemem.

 Typowe organizacje działające głównie w trybie projektowym: firmy doradcze, instytuty naukowe, większość firm budowlanych, zespoły filmowe, agencje reklamowe. Tu praca polega na podejmowaniu silnie zróżnicowanych (więc niepowtarzalnych) zadań, niewielka część prac ma charakter operacyjny.

 Łatwo wykazać, że większość organizacji prowadzi działania obu rodzajów, a różnice dotyczą jedynie proporcji między liczbą i wielkością prowadzonych procesów i projektów. W każdej organizacji można przecież wskazać pewne obszary działania procesowego (praca działu finansowego, działu kadr, recepcja, sprzątanie, itd.) oraz pewne obszary działań o cechach projektu (reorganizacja, nowe szkolenia, zmiana lokalizacji).

Typowe organizacje działające w trybie mieszanym (wykonujące zarówno działania typowo operacyjne, jak również projekty): wyższe uczelnie, wydawnictwa, wojsko, policja, radio i TV, kliniki medyczne, firmy konsultingowe.


2. Środowisko projektu

Projekt powstaje w pewnej organizacji (może ona również wykorzystywać zasoby zewnętrzne), która funkcjonuje w realnym środowisku. Projekt podlega więc wpływom otoczenia rynkowego, otoczenia technologicznego i pozostałych czynników zewnętrznych.



Rys. 3. Środowisko projektu


Otoczenie rynkowe postrzegamy przez następujące czynniki:
  •  konkurencyjność rynku,
  •  czynniki finansowe (ceny dóbr i usług, kursy walut, cła, podatki, stopy procentowe),
  •  czynniki gospodarcze (polityka gospodarcza, strategie i stan rozwoju gospodarczego, wskaźniki koniunktury),
  •  czynniki prawne (system prawny, stan patentowy, licencje).
Otoczenie technologiczne postrzegamy przez następujące czynniki:
  •  stan techniki (stosowane technologie, urządzenia i materiały),
  •  rozwój techniki (nowe technologie, konstrukcje i materiały),
  •  normy techniczne (w tym normy jakości).
Organizacja realizująca projekt determinuje jego realizację przez następujące czynniki:
  •  struktura organizacji (funkcjonalna, macierzowa, projektowa),
  •  potencjał wiedzy i kwalifikacje pracowników,
  •  sposób zarządzania projektem!
Świat zewnętrzny warunkuje realizację projektu przez pozostałe czynniki: polityka globalna, trendy społeczne, moda i inne.
Organizacja realizująca projekt podlega wpływom otoczenia technologicznego i rynkowego a także wpływom świata zewnętrznego. Tym samym projekt podlega złożonym wpływom, co jest jedną z trudności jego skutecznej realizacji.


3. Kluczowi udziałowcy projektu

Rezultatami projektu zainteresowanych jest wiele grup i osób, określanych jako udziałowcy projektu.

 Kluczowymi udziałowcami (stakeholders) projektu są:
  •  kierownik projektu (project manager) - osoba odpowiedzialna za zarządzanie projektem,
  •  klient - organizacja lub osoba, która będzie używała przedmiotów odbioru projektu – może to być również tzw. klient wewnętrzny, jeśli przedmioty odbioru projektu pozostaną w organizacji, która projekt realizuje,
  •  organizacja wykonująca - przedsiębiorstwo, którego pracownicy są bezpośrednio zatrudnieni przy pracach projektowych,
  •  sponsor - osoba lub grupa osób, która zapewnia środki finansowe lub inne zasoby dla potrzeb projektu – w szerszym pojęciu sponsor „opiekuje się” projektem: zapewnia jego poparcie, stwarza przychylny klimat przy jego realizacji, pomaga usuwać pojawiające się przeszkody na wyższym szczeblu kierownictwa,
  •  społeczność - ogólnie: wszyscy (pośredni i końcowi) użytkownicy przedmiotów odbioru projektu.

Przykład

W projekt nowego środka farmaceutycznego zaangażowani są: twórcy formuły chemicznej, technolodzy, pracownicy firmy farmaceutycznej, lekarze przepisujący lek, aptekarze, pacjenci i ich rodziny, a w szerszym sensie całe społeczeństwo.

Dostrzeganie i uwzględnianie interesów wszystkich udziałowców projektu stanowi element etyki zarządzania projektami. Najlepiej, gdy interesy wszystkich udziałowców projektu nie są sprzeczne.



Zobacz artykuły:

  1. Wprowadzenie do zarządzania projektami cz.2
  2. Wprowadzenie do zarządzania projektami cz.3

O Autorze

  (email: secured)

Dr Piotr Stępień - doświadczony kierownik projektów i wieloletni instruktor zarządzania projektami dla IBM. Wykładowca na Politechnice Koszalińskiej (Technologia Maszyn, Zarządzanie Projektami). Absolwent kursów w zakresie produktywnośći w Productivity Center Tokyo (Japonia). Specjalista w zakresie estymacji i harmonogramowania.

Autor licznych publikacji i opracowań z zakresu harmonogramowania i zarządzania ryzykiem. Konsultant, autor i instruktor szkoleń z zakresu "Zarządzanie Projektami" dla wielu firm i fundacji, m.in.: EXBUD; IKEA; IBM; Ministerstwo Rolnictwa; CIECH; PRUMERICA; SGH; PKO BP; POSTDATA; Lafarge Nida-Gips, PZU.
>


Interesuje Cię ten temat? Zapisz się na szkolenie!

http://zarzadzanieprojektami.info/PZP.htm 




Masz ciekawy artykuł związany z Project Management? Opublikuj go, proszę, poprzez dostępne narzędzie: "Moje artykuły"
  • home  • oferta  • partnerzy  • artykuły  • cennik  • software  • książki  • kursy  • pomoc  
Copyright © by Business Project Management Group - BPMG | Polityka Prywatności | Regulamin | Wszystkie prawa zastrzeżone.